Atharvaveda — Book 17. in English
A collection of hymns, prayers, charms, and ritual verses in twenty books. Translation: Ralph T.H. Griffith (1895-1896).
English translation from the cited public-domain edition. Devanagari may be generated from aligned IAST; verify recensional details before ritual use. Study meanings in the interactive app are derived from the English and are not traditional Sanskrit commentary.
Atharvaveda 17.1 — Hymn 1. A prayer to Indra, Identified with Vishnu and the Sun, for the love of Gods, men, and beasts, general protection and prosperity, and all earthly and heavenly blessings
1. Vanquishing, overpowering, a conqueror, exceeding strong, Victorious, winner of the light, winner of cattle and of spoil,. Indra by name, adorable, I call: a long, long life be mine!
2. Vanquishing etc. Indra by name, adorable I call: May I be dear to Gods.
3. Vanquishing, etc. Indra by name, adorable, I call: may creatures love me well.
4. Vanquishing, etc. Indra by name, adorable, I call: may cattle hold me dear.
5. Vanquishing, etc. Indra by name, adorable, I call: may equals love me well.
6. Rise up, O Sūrya, rise thou up; with strength and splendour rise on me. Let him who hates me be my thrall; let me not be a thrall to him. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu. Sate us with cattle of all forms and colours: set me in happiness, in loftiest heaven.
7. Rise up, O Sūrya, rise thou up; with strength and splendour rise on me. Make me the favourite of all, of those I see and do not see. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
8. Let not the fowlers who are standing ready injure thee in the flood, within the waters. Ascend this heaven, leaving each curse behind thee, Favour us: let thy gracious love attend us. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
9. Do thou, O Indra, for our great good fortune, with thine in- violable rays protect us. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
10. Be thou most gracious unto us, Indra, with favourable aid, Rising to heaven's third sphere, invoked with song to quaff the Soma juice, loving thy home to make us blest. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
11. Thou art the vanquisher of all, O Indra, omniscient Indra, and invoked of many. Indra, send forth this hymn that fitly lauds thee. Favour us let thy gracious love attend us. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
12. In heaven and on the earth thou art uninjured, none reach thy greatness in the air's mid region. Increasing by inviolate devotion as such in heaven grant us pro- tection, Indra. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
13. Grant us protection, Indra, with that body of thine that is on earth, in fire, in waters, That dwells within light-finding Pavamana, wherewith thou hast pervaded air's mid region. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
14. Indra, exalting thee with prayer, imploring, Rishis have sat them down in holy Session. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu,
15. Round Trita, round the spring with thousand currents thou goest, round the light-finding assembly. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
16. Thou guardest well the four celestial regions, pervading heaven, and earth with light and splendour. Thou givest help to all these living creatures, and, knowing,. followest the path of Order. Manifold are thy great deed, thine, O Vishnu.
17. With five thou sendest heat: with one removing the curse thou comest in bright sunshine hither. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
18. Indra art thou, Mahendra thou, thou art the world, the Lord of Life. To thee is sacrifice performed: worshippers offer gifts to thee. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu.
19. What is based on what is not: the present lies on that which is.. Present on future is imposed and future on the present based. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu. Sate us with cattle of all varied colour. Set me in happiness, in loftiest heaven.
20. Bright art thou, and refulgent: as thou shinest with splendour so I fain would shine with splendour.
21. Lustre art thou, illuming: as thou glowest with lustre so I too would shine with cattle, with all the lustre of a Brāhman's station.
22. Glory to him when rising, when ascending! Glory to him when he hath reached the zenith! To him far-shining, him the self-refulgent, to him the Sovran Lord and King be glory!
23. Worship to him when he is turning westward, to him when set- ting, and when set be worship! To him far-shining, him the self-refulgent, to him the Sovran Lord and King be glory!
24. With all his fiery fervour this Āditya hath gone up on high, Giving my foes into my hand. Let me not by my foeman's prey. Manifold are thy great deeds, thine, O Vishnu. Sate us with cattle of all varied colours. Set me in happiness, in loftiest heaven.
25. Thou for our weal, Āditya, hast mounted thy ship with hundred oars. Thou hast transported me to day: so bear me evermore to night.
26. Thou for our weal, O Sūrya, hast mounted thy ship with hundred oars. Thou hast transported me to night: so bear me evermore to day.
27. Encompassed by Prajāpati's devotion as shield, with Kasyapa's bright light and splendour, Reaching old age, may I made strong and mighty live through a thousand years with happy fortune.
28. Compassed am I with prayer, my shield and armour; compassed with Kasyapa's bright light and splendour. Let not shafts reach me shot from heaven against me, nor those sent forth by men for my destruction.
29. Guarded am I by Order and the Seasons, protected by the past and by the future. Let not distress, yea, let not Death come nigh me: with water of my speech have I o'erwhelmed them.
30. On every side let Agni guard and keep me; the rising Sun drive off the snares of Mrityu! Let brightly flushing Mornings, firm-set mountains, and lives a thousand be with me united.
Sanskrit and transliteration
Sanskrit
1. विषासहिं सहमानं सासहानं सहीयांसम् । सहमानं सहोजितं स्वर्जितं गोजितं संधनाजितम् । ईड्यं नाम ह्व इन्द्रम् आयुष्मान् भूयासम् ॥1॥ 2. विषासहिं सहमानं सासहानं सहीयांसम् । सहमानं सहोजितं स्वर्जितं गोजितं संधनाजितम् । ईड्यं नाम ह्व इन्द्रम् प्रियो देवानां भूयासम् ॥2॥ 3. विषासहिं सहमानं सासहानं सहीयांसम् । सहमानं सहोजितं स्वर्जितं गोजितं संधनाजितम् । ईड्यं नाम ह्व इन्द्रम् प्रियः प्रजानां भूयासम् ॥3॥ 4. विषासहिं सहमानं सासहानं सहीयांसम् । सहमानं सहोजितं स्वर्जितं गोजितं संधनाजितम् । ईड्यं नाम ह्व इन्द्रम् प्रियः पशूनां भूयासम् ॥4॥ 5. विषासहिं सहमानं सासहानं सहीयांसम् । सहमानं सहोजितं स्वर्जितं गोजितं संधनाजितम् । ईड्यं नाम ह्व इन्द्रम् प्रियः समानानां भूयासम् ॥5॥ 6. उद् इह्य् उद् इहि सूर्य वर्चसा माभ्युदिहि । द्विषंश् च मह्यं रध्यतु मा चाहं द्विषते रधं तवेद् विष्णो बहूधा वीर्यानि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥6॥ 7. उद् इह्य् उद् इहि सूर्य वर्चसा माभ्युदिहि । आंश् च पश्यामि यांश् च न तेषु मा सुमतिं कृधि तवेद् विष्णो बहूधा वीर्यानि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥7॥ 8. मा त्वा दभन्त् सलिले अप्स्व् अन्तर् ये पाशिन उपतिष्ठन्त्य् अत्र । हित्वाशस्तिं दिवम् आरुक्ष एतां स नो मृड सुमतौ ते स्याम तवेद् विष्णो बहूधा वीर्यानि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥8॥ 9. त्वं न इन्द्र महते सौभगायादब्धेभिः परि पाह्य् अक्तुभिस् तवेद् विष्णो बहूधा वीर्यानि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥9॥ 10. त्वं न इन्द्रोतिभिः शिवाभिः शंतमो भव । आरोहंस् त्रिदिवं दिवो गृणानः सोमपीतये प्रियधामा स्वस्तये तवेद् विष्णो बहूधा वीर्यानि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥10॥ {1} 11. त्वम् इन्द्रासि विश्वजित् सर्ववित् पुरुहूतस् त्वम् इन्द्र । त्वम् इन्द्रेमं सुहवं स्तोमम् एरयस्व स नो मृड सुमतौ ते स्याम तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥11॥ 12. अदब्धो दिवि पृथिव्याम् उतासि न त आपुर् महिमानम् अन्तरिक्षे । अदब्धेन ब्रह्मणा वावृधानः स त्वं न इन्द्र दिवि सं छर्म यछ तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥12॥ 13. या त इन्द्र तनूर् अप्सु या पृथिव्यां यान्तर् अग्नौ या ते इन्द्र पवमाने स्वर्विदि । ययेन्द्र तन्वा ऽन्तरिक्षं व्यापिथ तया न इन्द्र तन्वा शर्म यछ तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥13॥ 14. त्वाम् इन्द्र ब्रह्मणा वर्धयन्तः सत्त्रं नि षेदुर् ऋषयो नाधमानास् तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥14॥ 15. त्वं तृतं त्वं पर्य् एष्य् उत्सं सहस्रधारं विदथं स्वर्विदं तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥15॥ 16. त्वं रक्षसे प्रदिशश् चतस्रस् त्वं शोचिषा नभसी वि भासि । त्वम् इमा विश्वा भुवनानु तिष्ठस ऋतस्य पन्थाम् अन्व् एषि विद्वांस् तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥16॥ 17. पञ्चभिः पराङ् तपस्य् एकयार्वाङ् अशस्तिम् एषि सुदिने बाधमानस् तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥17॥ 18. त्वम् इन्द्रस् त्वम् महेन्द्रस् त्वं लोकस् त्वं प्रजापतिः । तुभ्यं यज्ञो वि तायते तुभ्यं जुह्वति जुह्वतस् तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥18॥ 19. असति सत् प्रतिष्ठितं सति भूतं प्रतिष्ठितम् । भूतम् ह भव्य आहितं भव्यं भूते प्रतिष्ठितं तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥19॥ 20. शुक्रो ऽसि भ्राजो ऽसि । स यथा त्वं भ्राजता भ्राजो ऽस्य् एवाहं भ्राजता भ्राज्यासम् ॥20॥ {2} 21. रुचिर् असि रोचो ऽसि । स यथा त्वं रुच्या रोचो ऽस्य् एवाहं पशुभिश् च ब्राह्मणवर्चसेन च रुचिषीय ॥21॥ 22. उद्यते नम उदायते नम उदिताय नमः । विराजे नमः स्वराजे नमः सम्राजे नमः ॥22॥ 23. अस्तंयते नमो ऽस्तमेष्यते नमो ऽस्तमिताय नमः । विराजे नमः स्वराजे नमः सम्राजे नमः ॥23॥ 24. उद् अगाद् अयम् आदित्यो विश्वेन तपसा सह । सपत्नान् मह्यं रन्धयन् मा चाहं द्विषते रधं तवेद् विष्णो बहूधा वीर्याणि । त्वं नः पृणीहि पशुभिर् विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥24॥ 25. आदित्य नावम् आरुक्षः शतारित्रां स्वस्तये । अहर् मात्य् अपीपरो रात्रिं सत्राति पारय ॥25॥ 26. सूर्य नावम् आरुक्षः शतारित्रां स्वस्तये । रात्रिं मात्य् अपीपरो ऽहः सत्राति पारय ॥26॥ 27. प्रजापतेर् आवृतो ब्रह्मणा वर्मणाहं कश्यपस्य ज्योतिषा वर्चसा च । जरदष्टिः कृतवीर्यो विहायाः सहस्रायुः सुकृतश् चरेयम् ॥27॥ 28. परिवृतो ब्रह्मणा वर्मणाहम् कश्यपस्य ज्योतिषा वर्चसा च । मा मा प्रापन्न् इषवो दैव्या या मा मानुषीर् अवसृष्टाः वधाय ॥28॥ 29. ऋतेन गुप्त ऋतुभिश् च सर्वैर् भूतेन गुप्तो भव्येन चाहम् । मा मा प्रापत् पाप्मा मोत मृत्युर् अन्तर् दधे ऽहं सलिलेन वाचः ॥29॥ 30. अग्निर् मा गोप्ता परि पातु विश्वतः उद्यन्त् सूर्यो नुदतां मृत्युपाशान् । व्युछन्तीर् उषसः पर्वता ध्रुवाः सहस्रं प्राणा मय्य् आ यतन्ताम् ॥30॥ {3}
Transliteration
1. viṣāsahiṃ sahamānaṃ sāsahānaṃ sahīyāṃsam | sahamānaṃ sahojitaṃ svarjitaṃ gojitaṃ saṃdhanājitam | īḍyaṃ nāma hva indram āyuṣmān bhūyāsam ||1|| 2. viṣāsahiṃ sahamānaṃ sāsahānaṃ sahīyāṃsam | sahamānaṃ sahojitaṃ svarjitaṃ gojitaṃ saṃdhanājitam | īḍyaṃ nāma hva indram priyo devānāṃ bhūyāsam ||2|| 3. viṣāsahiṃ sahamānaṃ sāsahānaṃ sahīyāṃsam | sahamānaṃ sahojitaṃ svarjitaṃ gojitaṃ saṃdhanājitam | īḍyaṃ nāma hva indram priyaḥ prajānāṃ bhūyāsam ||3|| 4. viṣāsahiṃ sahamānaṃ sāsahānaṃ sahīyāṃsam | sahamānaṃ sahojitaṃ svarjitaṃ gojitaṃ saṃdhanājitam | īḍyaṃ nāma hva indram priyaḥ paśūnāṃ bhūyāsam ||4|| 5. viṣāsahiṃ sahamānaṃ sāsahānaṃ sahīyāṃsam | sahamānaṃ sahojitaṃ svarjitaṃ gojitaṃ saṃdhanājitam | īḍyaṃ nāma hva indram priyaḥ samānānāṃ bhūyāsam ||5|| 6. ud ihy ud ihi sūrya varcasā mābhyudihi | dviṣaṃś ca mahyaṃ radhyatu mā cāhaṃ dviṣate radhaṃ taved viṣṇo bahūdhā vīryāni | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||6|| 7. ud ihy ud ihi sūrya varcasā mābhyudihi | āṃś ca paśyāmi yāṃś ca na teṣu mā sumatiṃ kṛdhi taved viṣṇo bahūdhā vīryāni | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||7|| 8. mā tvā dabhant salile apsv antar ye pāśina upatiṣṭhanty atra | hitvāśastiṃ divam ārukṣa etāṃ sa no mṛḍa sumatau te syāma taved viṣṇo bahūdhā vīryāni | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||8|| 9. tvaṃ na indra mahate saubhagāyādabdhebhiḥ pari pāhy aktubhis taved viṣṇo bahūdhā vīryāni | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||9|| 10. tvaṃ na indrotibhiḥ śivābhiḥ śaṃtamo bhava | ārohaṃs tridivaṃ divo gṛṇānaḥ somapītaye priyadhāmā svastaye taved viṣṇo bahūdhā vīryāni | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||10|| {1} 11. tvam indrāsi viśvajit sarvavit puruhūtas tvam indra | tvam indremaṃ suhavaṃ stomam erayasva sa no mṛḍa sumatau te syāma taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||11|| 12. adabdho divi pṛthivyām utāsi na ta āpur mahimānam antarikṣe | adabdhena brahmaṇā vāvṛdhānaḥ sa tvaṃ na indra divi saṃ charma yacha taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||12|| 13. yā ta indra tanūr apsu yā pṛthivyāṃ yāntar agnau yā te indra pavamāne svarvidi | yayendra tanvā 'ntarikṣaṃ vyāpitha tayā na indra tanvā śarma yacha taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||13|| 14. tvām indra brahmaṇā vardhayantaḥ sattraṃ ni ṣedur ṛṣayo nādhamānās taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||14|| 15. tvaṃ tṛtaṃ tvaṃ pary eṣy utsaṃ sahasradhāraṃ vidathaṃ svarvidaṃ taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||15|| 16. tvaṃ rakṣase pradiśaś catasras tvaṃ śociṣā nabhasī vi bhāsi | tvam imā viśvā bhuvanānu tiṣṭhasa ṛtasya panthām anv eṣi vidvāṃs taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||16|| 17. pañcabhiḥ parāṅ tapasy ekayārvāṅ aśastim eṣi sudine bādhamānas taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||17|| 18. tvam indras tvam mahendras tvaṃ lokas tvaṃ prajāpatiḥ | tubhyaṃ yajño vi tāyate tubhyaṃ juhvati juhvatas taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||18|| 19. asati sat pratiṣṭhitaṃ sati bhūtaṃ pratiṣṭhitam | bhūtam ha bhavya āhitaṃ bhavyaṃ bhūte pratiṣṭhitaṃ taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||19|| 20. śukro 'si bhrājo 'si | sa yathā tvaṃ bhrājatā bhrājo 'sy evāhaṃ bhrājatā bhrājyāsam ||20|| {2} 21. rucir asi roco 'si | sa yathā tvaṃ rucyā roco 'sy evāhaṃ paśubhiś ca brāhmaṇavarcasena ca ruciṣīya ||21|| 22. udyate nama udāyate nama uditāya namaḥ | virāje namaḥ svarāje namaḥ samrāje namaḥ ||22|| 23. astaṃyate namo 'stameṣyate namo 'stamitāya namaḥ | virāje namaḥ svarāje namaḥ samrāje namaḥ ||23|| 24. ud agād ayam ādityo viśvena tapasā saha | sapatnān mahyaṃ randhayan mā cāhaṃ dviṣate radhaṃ taved viṣṇo bahūdhā vīryāṇi | tvaṃ naḥ pṛṇīhi paśubhir viśvarūpaiḥ sudhāyāṃ mā dhehi parame vyoman ||24|| 25. āditya nāvam ārukṣaḥ śatāritrāṃ svastaye | ahar māty apīparo rātriṃ satrāti pāraya ||25|| 26. sūrya nāvam ārukṣaḥ śatāritrāṃ svastaye | rātriṃ māty apīparo 'haḥ satrāti pāraya ||26|| 27. prajāpater āvṛto brahmaṇā varmaṇāhaṃ kaśyapasya jyotiṣā varcasā ca | jaradaṣṭiḥ kṛtavīryo vihāyāḥ sahasrāyuḥ sukṛtaś careyam ||27|| 28. parivṛto brahmaṇā varmaṇāham kaśyapasya jyotiṣā varcasā ca | mā mā prāpann iṣavo daivyā yā mā mānuṣīr avasṛṣṭāḥ vadhāya ||28|| 29. ṛtena gupta ṛtubhiś ca sarvair bhūtena gupto bhavyena cāham | mā mā prāpat pāpmā mota mṛtyur antar dadhe 'haṃ salilena vācaḥ ||29|| 30. agnir mā goptā pari pātu viśvataḥ udyant sūryo nudatāṃ mṛtyupāśān | vyuchantīr uṣasaḥ parvatā dhruvāḥ sahasraṃ prāṇā mayy ā yatantām ||30|| {3}
Unaccented IAST transliteration from GRETIL's Atharvaveda-Samhita, Shaunaka recension. Devanagari is generated from that IAST text.